Główne zarzuty wobec Enhanced Games
Krytycy Enhanced Games wskazują kilka kluczowych problemów:
1. Normalizacja dopingu - największy zarzut to ryzyko normalizowania stosowania substancji zabronionych wśród młodych sportowców. Jeśli miliony widzów będą oglądać zawodników bijących rekordy dzięki PED, presja na młodych atletów do stosowania podobnych substancji może dramatycznie wzrosnąć.
2. Nierówność dostępu - nie wszystkich stać na legalną farmakologię sportową wysokiej jakości. Bogaci zawodnicy ze bogatych federacji będą mieli przewagę nad zawodnikami z krajów rozwijających się, co pogłębi istniejące nierówności.
3. Długoterminowe skutki zdrowotne - badania przedstartowe minimalizują ryzyko natychmiastowe, ale nie eliminują długoterminowych skutków suprafizjologicznej farmakologii. Kto poniesie koszty leczenia zawodników za 20–30 lat?
4. Przekaz dla dzieci - sport tradycyjnie służył jako wzorzec zdrowego stylu życia. Enhanced Games wysyłają sygnał, że chemiczne wspomaganie jest normalną częścią dążenia do doskonałości.
Argumenty organizatorów
Organizatorzy Enhanced Games (firma z siedzibą w Dubaju, wspierana przez fundusze VC) kontrargumentują każdy z zarzutów:
Na normalizację: doping i tak jest powszechny w sporcie wyczynowym - Enhanced Games go legalizują i regulują zamiast ukrywać. Lepszy kontrolowany doping niż doping podziemny.
Na nierówność: fundusz pomocowy dla zawodników z krajów rozwijających się pozwoli na sfinansowanie opieki medycznej i substancji dla najlepszych atletów niezależnie od ich finansów.
Na zdrowie: zakaz jest nieskuteczny - zawodnicy i tak stosują PED, tyle że bez nadzoru lekarskiego. Enhanced Games zapewniają monitoring, który zmniejsza ryzyko powikłań.
Na wzorce: Enhanced Games nie są dla dzieci. To wydarzenie dla dorosłych, jak Formuła 1 - nikt nie oczekuje od 12-latków jeżdżenia bolidami po obejrzeniu GP.
Reakcja WADA i MKOl
WADA (Światowa Agencja Antydopingowa) ostro potępiła Enhanced Games, nazywając je „fundamentalnym zagrożeniem dla integralności sportu”. Agencja nie ma jednak prawnych narzędzi do zablokowania prywatnej inicjatywy komercyjnej.
MKOl zajął bardziej ostrożne stanowisko. Prezydent Thomas Bach stwierdził, że zawodnicy biorący udział w Enhanced Games „robią wolny wybór jako dorośli” ale ryzykują wykluczenie z przyszłych igrzysk olimpijskich - choć nie ma jeszcze oficjalnych przepisów w tej sprawie.
Kilka narodowych federacji olimpijskich (USA, Australia, Wielka Brytania) zapowiedziało, że udział w Enhanced Games może skutkować zawieszeniem kwalifikacji olimpijskich. Inne milczą - co samo w sobie jest wymowne.
Co mówią sami sportowcy
Opinie w środowisku sportowym są podzielone:
Przeciw: Eliud Kipchoge, Noah Lyles i większość aktywnych zawodników pod kontraktami olimpijskimi publicznie krytykowała Enhanced Games jako zagrożenie dla czystego sportu.
Za (anonimowo): w wywiadach bez podawania tożsamości wielu zawodników przyznaje, że rozumie motywacje kolegów. „Gdybym miał 35 lat i wiedział, że to moja ostatnia szansa na duże pieniądze…” - taki komentarz pojawiał się wielokrotnie.
Neutralnie: część zawodników, szczególnie ze strongmanu i ciężarownictwa, uważa Enhanced Games za naturalną ewolucję sportów siłowych, które zawsze były bliżej granicy farmakologicznej.
Kwestia równości i dostępu
Jeden z bardziej pomijanych aspektów: czy Enhanced Games zwiększają czy zmniejszają równość w sporcie?
Z jednej strony legalny doping jest kosztowny. Pełna farmakologia sportowa wysokiej jakości (EPO, HGH, testosteron, supplementacja) kosztuje $20,000–$50,000 rocznie - poza zasięgiem większości sportowców z krajów rozwijających się.
Z drugiej strony Enhanced Games fundusz pokrywa te koszty dla potwierdzonych zawodników. Potencjalnie sprinterzy z Afryki Zachodniej lub Karaibów, którzy stosowali doping w klasycznym sporcie ryzykując karierę, mogą legalnie rywalizować na równych warunkach.
Wpływ na sport tradycyjny
Czy Enhanced Games zniszczą sport olimpijski? Eksperci są podzieleni.
Scenariusz pesymistyczny: rosnąca polaryzacja wyników między „czystym” sportem olimpijskim a Enhanced Games sprawi, że rekordy olimpijskie będą wyglądały coraz skromniej. Widzowie mogą przenieść się do bardziej spektakularnych wyników.
Scenariusz optymistyczny: Enhanced Games i sport olimpijski istnieją równolegle jak boks amatorski i zawodowy. Różne rynki, różna publiczność, nie ma bezpośredniej konkurencji.
Pierwsze dane z badań rynku wskazują, że Enhanced Games przyciągają głównie nowych widzów sportu, szczególnie młodszych, którzy wcześniej nie śledzili ani lekkoatletyki, ani pływania.